Skátarnir fagna fjölbreytileikanum

August 15, 2025

Grein eftir Kolbrúnu Ósk Pétursdóttir, skátaforingja í Garðbúum, sem birtist í tímariti Hinsegin daga.

Skátastarf hefur verið á Íslandi í yfir 100 ár og þó að við „séum öllum hnútum kunnug“ kunnum við líka að fylgja tímanum. Skátarnir eru í stöðugri þróun í takt við samfélagið og skapa tækifæri fyrir börn og ungmenni að læra í gegnum leik, verkefni, samveru og útivist. Við trúum því að besta leiðin til að vaxa sé að prófa eitthvað nýtt, vinna með öðrum og fá að vera nákvæmlega eins og maður er. Markmið skátahreyfingarinnar er að skilja heiminn eftir betri en við fundum hann – mikilvægt og stórt markmið sem þýðir að við hugsum um náttúruna og samfélagið auk þess sem við sköpum rými þar sem öll fá að vera þau sjálf. 

Ég byrjaði í skátunum 18 ára gömul, frekar seint miðað við flest, þá nýkomin heim úr skiptinámi. Heimkoman reyndist mér erfið: ég var smá týnd og vissi ekki alveg hvert ég stefndi. Þá kom vinkona mín og bauð mér að vera skátaforingi með sér í skátafélagi sem var að endurvekja skátastarfið hjá sér. Ég ákvað að slá til þótt ég vissi ekki alveg út í hvað ég var að fara.

Þar sá ég hversu dýrmæt gildi skátanna eru og hversu mikil áhrif starfið getur haft – bæði á börnin og okkur sem leiðum það. Það var þó ekki fyrr en á mínu fyrsta skátamóti sem ég upplifði þessa tilfinningu: Ég er skáti . Ég var hluti af fjölbreyttu og fallegu samfélagi þar sem öll fá að vera þau sjálf. Þar kviknaði löngunin hjá mér til að vaxa, prófa eitthvað nýtt og einfaldlega vera ég sjálf. Ég kom líka frekar seint út úr skápnum og eftir að ég gerði það tók það mig alveg smá tíma að þora að taka þátt í hinsegin samfélaginu. Mér fannst ég ekki nógu hinsegin til að vera með, vildi ekki taka pláss frá öðrum sem ég hélt að ættu meira heima þar. En þegar ég leyfði mér að stíga inn í hinsegin samfélagið small þetta fyrir alvöru. Ég fann að þessi tvö samfélög – skátahreyfingin og hinsegin samfélagið – eru ekkert svo ólík. Þau standa fyrir frelsi, fjölbreytileika og virðingu. Að við fáum að lifa okkar lífi – frjáls undan fordómum, mismunun og útilokun. Að við fáum að vera við sjálf og að það sé í lagi. 

Skátarnir í Gleðigöngunni

Skátarnir hafa tekið þátt í Gleðigöngunni af fullum krafti frá 2014. Við mætum í skátabúningunum okkar, með regnbogafána, syngjandi og hlæjandi og sendum samfélaginu skýr skilaboð: Fjölbreytileikanum er ekki bara sýnt umburðarlyndi – heldur virkilega fagnað!

Við viljum að öll tilheyri og sýna að skátasamfélagið stendur með réttlæti, mannréttindum og jafnræði. Hér þarf enginn að fela sig eða aðlaga sig til að passa inn! Það er ástæðan fyrir því að við göngum í Gleðigöngunni. Þetta er skemmtileg og falleg stund sem við eigum með vinum og fjölskyldu en það er líka gríðarlega mikilvægt. Þetta er tákn um það samfélag sem við viljum búa í, þar sem öll fá að vera með. Þetta er stórt verkefni og við ætlum að leggja okkar af mörkum um ókomna tíð.

Ég er þakklát fyrir að hafa fundið minn stað í skátunum. Og ég er þakklát fyrir að hafa fundið minn stað í hinsegin samfélaginu. Og í dag er ég stolt af því að fá að leggja mitt af mörkum til beggja þessara samfélaga – þar sem fjölbreytileikanum er fagnað af alvöru. Því að einmitt þannig skiljum við heiminn eftir betri en við fundum hann.

 

Lesa má tímaritið í heild sinni hér.

Nýlegar færslur
June 18, 2026
Hið árlega Drekaskátamót var haldið um helgina 5.-7. júní á Úlfljótsvatni. Þangað mættu yfir 200 vaskir drekaskátar en það eru skátar á aldrinum sjö til níu ára. Þau komu víðsvegar að og öll með það sameiginlega markmið að njóta samverunnar í undralandinu við Úlfljótsvatn og finna hinn umtalaða fjársjóð sem á víst að vera falin við vatnið. Þema ársins var nefnilega sjóræningjar og mátti sjá sjóræningja á öllum aldri bregða á leik með króka, hatta og leppa. Þrátt fyrir úrhellið sem lagðist yfir mótssvæðið voru börnin með kátínuna í fyrirrúmi og gleðin skein í gegn, enda hvergi betra að vera en í skátaútilegu! Eftir að öll voru búin að tjalda og koma sér fyrir á föstudagskvöldi var mótið sett. Mikil tilhlökkun var í þáttakendum sem sungu og dönsuðu fram á kvöld. Eftir kakó og kex komu öll sér á endanum í ró og kúrðu inni í tjaldi á meðan næturregnið helltist yfir tjaldbúðina. Á dagskrá var ýmislegt spennandi í boði en þar má helst nefna klifur í stærsta útiklifurturni landsins, bogfimi, hoppukastala, báta og heimsókn í Skátasafnið. Rigningin var greinilega ekki nóg busl fyrir sum þar sem mikill fjöldi skellti sér í vatnasafaríið og blotnaði meira, ef það var hægt! Um kvöldið var síðan haldin kvöldvaka í fallegu rjóðri með útsýni yfir vatnið og Botnssúlur í fjarska. Á þessum fallegu sumarkvöldvökum finnur maður skátaandan svífa í loftinu, snarkið í varðeldinum, gítarspil, hlátur og skátasöngvarnir sungnir í fallegum kór sáttra skáta. Eftir kvöldvökuna var farið í næturleik þar sem krakkarnir þurftu að sinna hinum ýmsu verkefnum eins og að mynda mannlegan píramída, semja lag, leysa gátur og hlaupa fram og til baka yfir heilu túnin. Að loknum næturleik var komið að kakóstund og ró. Ofur þreyttir kroppar eftir ærslaleik dagsins kúrðu í tjaldbúðinni og mátti heyra himbrima parið úti á vatni góla í kyrrðinni. Á sunnudagsmorgni heilsaði sólin loks almennilega upp á okkur hér við Úlfljótsvatn og skein svoleiðis gleðin úr litlu skátahjörtunum. Fyrir hádegi fóru öll í dagskrá og mótinu síðan slitið með stæl. Ekki sást annað en að börnin, foringjar, foreldrar og starfsfólk hafi notið sín í botn og séu sátt með helgina. Við í mótsstjórn erum allavegana mjög sátt með helgina og þökkum fyrir frábært Drekaskátamót! Fyrir hönd mótsstjórnar, Eva Rut Mótsstjórn, Birta Dís, Dagur Sverris, Eva Rut, Freyja Björgvins, Júlía Dögg, Silja Líf og Viktor Nói
June 1, 2026
Gleði og eftirvænting ríkti meðal skáta sem lögðu leið sína að Úlfljótsvatni laugardaginn 9. maí síðastliðinn. Þar fór fram Fjölskylduskátadagur sem Fossbúar skipulögðu. Á dagskránni voru meðal annars stafaratleikur, skátabingó og fjölbreyttir samvinnuleikir sem nutu mikilla vinsælda. Dagurinn endaði á skemmtilegri söngstund þar sem hreyfisöngvar settu svip sinn á stemninguna. Að sjálfsögðu var einnig boðið upp á hefðbundinn drekkutíma með kexi og kakói. Þátttakendur skemmtu sér vel og skipuleggjendur voru afar sátt við hvernig dagurinn heppnaðist.
April 29, 2026
Skátaþing var haldið í Brekkuskóla á Akureyri 10.-12. apríl síðastliðinn. Harpa Ósk Valgeirsdóttir, Skátahöfðingi setti þingið og ávarpaði þingheim en um 120 manns sóttu setninguna. Í ávarpi sínu lagði Harpa áherslu á að skátastarf sé einkar viðeigandi og mikilvægt fyrir ungmenni í tækniveröld nútímans og þá aðför sem æskulýðsfélög finna fyrir þar sem verið er að strika þau út úr skipuritum stjórnvalda sem virðast í auknum mæli einblína eingöngu á íþróttir. Skátahreyfingin þarf að standa saman, vera sýnileg og segja frá gildum sínum. Þá hvatti Harpa þingheim til að taka virkan þátt í dagskrá þingsins og kynnast svæðinu en Landsmót skáta verður haldið á Hömrum í sumar. Þá voru einnig góðir gestir viðstaddir og skemmtilegar kynningar í pontu. Kosningar í stjórn og ráð voru með nokkuð einföldu sniði þetta árið þar sem sjálfkjörið var í öll embætti og fagnað var með lófaklappi. Vegna frestunar á Skátaþingi vegna veðurs var brugðið á það ráð að prufukeyra rafræna þátttöku sem tókst nokkuð vel til. Örlitlir tæknilegir hnökrar áttu sér stað en það verður að teljast eðlilegt svona í fyrstu tilraun. Laugardagurinn hófst á hefðbundnum fundarstörfum þar sem farið var yfir ársskýrslu BÍS, starfsáætlun, ársreikninga og fjárhagsáætlun. Þá var komið að lagabreytingum en aðeins ein slík barst fyrir þingið og var það því afgreitt fljótt ásamt ályktun um að breyta heiti aldursbilsins Eldri skátar í Vættarskátar. Góðar og gagnlegar umræður áttu sér þó stað og góður andi var á þinginu. Eftir hádegi á laugardegi var boðið upp á smiðjur um nýja stefnu BÍS en undirbúningsvinna hefur verið í gangi allt frá síðasta Skátaþingi. Lagt var til yfirheitið Öll börn á Íslandi hafi kost á framúrskarandi skátastarfi og að grunnstoðir stefnunnar verði aðgengileiki, stuðningur og gæði. Boðið var upp á þrjár smiðjur þar sem markmiðið var að veita fólki innblástur um hvað skátar vilji sjá gert í undirflokkum stefnunnar. Rætt var um aðgengileika í skátastarfi, hver grunnur skátastarfs er og hvaða áhrif skátastarf getur haft í samfélaginu. Góð þátttaka var í smiðjunum og verður gaman að vinna úr þeim hugmyndum sem þarna komu fram í nýrri stefnu næstu árin. Á sunnudeginum var haldið á Hamra þar sem Skátagildið Kvistur, mótsstjórn og starfsfólk Hamra tóku vel á móti hópnum. Hópurinn gekk um svæðið í snjókomu, fékk kynningu á svæðinu og hvernig því verður skipt á Landsmóti. Óvænt snjókast brast út á miðri leið og má sjá að fólk skemmti sér konunglega. Endað var í pylsupartý áður en fólk hélt heim á leið.
April 11, 2026
Skátaþing sett á Akureyri
March 24, 2026
Dróttskátadagurinn var hreinasta veisla!

Share this article