Skátarnir fagna fjölbreytileikanum

August 15, 2025

Grein eftir Kolbrúnu Ósk Pétursdóttir, skátaforingja í Garðbúum, sem birtist í tímariti Hinsegin daga.

Skátastarf hefur verið á Íslandi í yfir 100 ár og þó að við „séum öllum hnútum kunnug“ kunnum við líka að fylgja tímanum. Skátarnir eru í stöðugri þróun í takt við samfélagið og skapa tækifæri fyrir börn og ungmenni að læra í gegnum leik, verkefni, samveru og útivist. Við trúum því að besta leiðin til að vaxa sé að prófa eitthvað nýtt, vinna með öðrum og fá að vera nákvæmlega eins og maður er. Markmið skátahreyfingarinnar er að skilja heiminn eftir betri en við fundum hann – mikilvægt og stórt markmið sem þýðir að við hugsum um náttúruna og samfélagið auk þess sem við sköpum rými þar sem öll fá að vera þau sjálf. 

Ég byrjaði í skátunum 18 ára gömul, frekar seint miðað við flest, þá nýkomin heim úr skiptinámi. Heimkoman reyndist mér erfið: ég var smá týnd og vissi ekki alveg hvert ég stefndi. Þá kom vinkona mín og bauð mér að vera skátaforingi með sér í skátafélagi sem var að endurvekja skátastarfið hjá sér. Ég ákvað að slá til þótt ég vissi ekki alveg út í hvað ég var að fara.

Þar sá ég hversu dýrmæt gildi skátanna eru og hversu mikil áhrif starfið getur haft – bæði á börnin og okkur sem leiðum það. Það var þó ekki fyrr en á mínu fyrsta skátamóti sem ég upplifði þessa tilfinningu: Ég er skáti . Ég var hluti af fjölbreyttu og fallegu samfélagi þar sem öll fá að vera þau sjálf. Þar kviknaði löngunin hjá mér til að vaxa, prófa eitthvað nýtt og einfaldlega vera ég sjálf. Ég kom líka frekar seint út úr skápnum og eftir að ég gerði það tók það mig alveg smá tíma að þora að taka þátt í hinsegin samfélaginu. Mér fannst ég ekki nógu hinsegin til að vera með, vildi ekki taka pláss frá öðrum sem ég hélt að ættu meira heima þar. En þegar ég leyfði mér að stíga inn í hinsegin samfélagið small þetta fyrir alvöru. Ég fann að þessi tvö samfélög – skátahreyfingin og hinsegin samfélagið – eru ekkert svo ólík. Þau standa fyrir frelsi, fjölbreytileika og virðingu. Að við fáum að lifa okkar lífi – frjáls undan fordómum, mismunun og útilokun. Að við fáum að vera við sjálf og að það sé í lagi. 

Skátarnir í Gleðigöngunni

Skátarnir hafa tekið þátt í Gleðigöngunni af fullum krafti frá 2014. Við mætum í skátabúningunum okkar, með regnbogafána, syngjandi og hlæjandi og sendum samfélaginu skýr skilaboð: Fjölbreytileikanum er ekki bara sýnt umburðarlyndi – heldur virkilega fagnað!

Við viljum að öll tilheyri og sýna að skátasamfélagið stendur með réttlæti, mannréttindum og jafnræði. Hér þarf enginn að fela sig eða aðlaga sig til að passa inn! Það er ástæðan fyrir því að við göngum í Gleðigöngunni. Þetta er skemmtileg og falleg stund sem við eigum með vinum og fjölskyldu en það er líka gríðarlega mikilvægt. Þetta er tákn um það samfélag sem við viljum búa í, þar sem öll fá að vera með. Þetta er stórt verkefni og við ætlum að leggja okkar af mörkum um ókomna tíð.

Ég er þakklát fyrir að hafa fundið minn stað í skátunum. Og ég er þakklát fyrir að hafa fundið minn stað í hinsegin samfélaginu. Og í dag er ég stolt af því að fá að leggja mitt af mörkum til beggja þessara samfélaga – þar sem fjölbreytileikanum er fagnað af alvöru. Því að einmitt þannig skiljum við heiminn eftir betri en við fundum hann.

 

Lesa má tímaritið í heild sinni hér.

Nýlegar færslur
April 29, 2026
Skátaþing var haldið í Brekkuskóla á Akureyri 10.-12. apríl síðastliðinn. Harpa Ósk Valgeirsdóttir, Skátahöfðingi setti þingið og ávarpaði þingheim en um 120 manns sóttu setninguna. Í ávarpi sínu lagði Harpa áherslu á að skátastarf sé einkar viðeigandi og mikilvægt fyrir ungmenni í tækniveröld nútímans og þá aðför sem æskulýðsfélög finna fyrir þar sem verið er að strika þau út úr skipuritum stjórnvalda sem virðast í auknum mæli einblína eingöngu á íþróttir. Skátahreyfingin þarf að standa saman, vera sýnileg og segja frá gildum sínum. Þá hvatti Harpa þingheim til að taka virkan þátt í dagskrá þingsins og kynnast svæðinu en Landsmót skáta verður haldið á Hömrum í sumar. Þá voru einnig góðir gestir viðstaddir og skemmtilegar kynningar í pontu. Kosningar í stjórn og ráð voru með nokkuð einföldu sniði þetta árið þar sem sjálfkjörið var í öll embætti og fagnað var með lófaklappi. Vegna frestunar á Skátaþingi vegna veðurs var brugðið á það ráð að prufukeyra rafræna þátttöku sem tókst nokkuð vel til. Örlitlir tæknilegir hnökrar áttu sér stað en það verður að teljast eðlilegt svona í fyrstu tilraun. Laugardagurinn hófst á hefðbundnum fundarstörfum þar sem farið var yfir ársskýrslu BÍS, starfsáætlun, ársreikninga og fjárhagsáætlun. Þá var komið að lagabreytingum en aðeins ein slík barst fyrir þingið og var það því afgreitt fljótt ásamt ályktun um að breyta heiti aldursbilsins Eldri skátar í Vættarskátar. Góðar og gagnlegar umræður áttu sér þó stað og góður andi var á þinginu. Eftir hádegi á laugardegi var boðið upp á smiðjur um nýja stefnu BÍS en undirbúningsvinna hefur verið í gangi allt frá síðasta Skátaþingi. Lagt var til yfirheitið Öll börn á Íslandi hafi kost á framúrskarandi skátastarfi og að grunnstoðir stefnunnar verði aðgengileiki, stuðningur og gæði. Boðið var upp á þrjár smiðjur þar sem markmiðið var að veita fólki innblástur um hvað skátar vilji sjá gert í undirflokkum stefnunnar. Rætt var um aðgengileika í skátastarfi, hver grunnur skátastarfs er og hvaða áhrif skátastarf getur haft í samfélaginu. Góð þátttaka var í smiðjunum og verður gaman að vinna úr þeim hugmyndum sem þarna komu fram í nýrri stefnu næstu árin. Á sunnudeginum var haldið á Hamra þar sem Skátagildið Kvistur, mótsstjórn og starfsfólk Hamra tóku vel á móti hópnum. Hópurinn gekk um svæðið í snjókomu, fékk kynningu á svæðinu og hvernig því verður skipt á Landsmóti. Óvænt snjókast brast út á miðri leið og má sjá að fólk skemmti sér konunglega. Endað var í pylsupartý áður en fólk hélt heim á leið.
April 11, 2026
Skátaþing sett á Akureyri
March 24, 2026
Dróttskátadagurinn var hreinasta veisla!
March 18, 2026
Skátaþing 2026 - frestun
March 18, 2026
Hulda Lárusdóttir hóf störf hjá Skátamótum þann 11. mars síðastliðinn og tekur við verkefnum fráfarandi viðburðarstjóra, Heiðdísi Snorradóttur. Hulda er tölvunarfræðingur og hefur áratuga reynslu af foringjastörfum og stjórnarsetu, ásamt framkvæmdum skátamóta. Hulda mun vera mótsstjórn Landsmóts skáta á Hömrum innan handar ásamt því að sinna þeim fjölmörgu viðburðum sem Skátamót standa fyrir. Ragnar Auðun Árnason hóf störf hjá Bandalagi íslenskra skáta og Skátamótum þann 11. mars síðastliðinn. Starf hans deilist á Skátamót og skrifstofu BÍS. Ragnar tók virkan þátt í skátastarfi á yngri árum, sem foringi og svo starfsmaður á námskeiðum ásamt því að hafa haldgóða rekstrar- og viðburðastjórnunarreynslu. Ragnar er stjórnmálafræðingur og mun leiða matarúthlutun Landsmóts skáta á Hömrum og síðar sinna verkefnum hjá Skátamiðstöðinni. Við bjóðum Huldu og Ragnar innilega velkomin til starfa hjá okkur í Skátamiðstöðinni og hlökkum til samstarfsins á sama tíma og við þökkum Heiðdísi fyrir samstarfið.

Share this article