16 rekkaskátar sæmdir forsetamerkinu

March 31, 2025

Mynd: Andrea Dagbjört

Skemmtileg og óhefðbundin fyrsta athöfn nýs forseta

16 ungir skátar hlutu forsetamerkið laugardaginn síðastliðinn , 29. mars, við skemmtilega og einlæga athöfn í Bessastaðastofu . Er þetta í fyrsta sinn sem Halla Tómasdóttir, forseti Íslands, afhendir forsetamerkið en hún er verndari skátahreyfingarinnar á Íslandi. Því afhenti Harpa Ósk Valgeirsdóttir, skátahöfðingi, Höllu gullmerki Bandalags íslenskra skáta en í þakkarorðum Hörpu sagði hún það mikinn heiður fyrir skáta að Halla hafi fallist á það að vera verndari skátahreyfingarinnar og þannig viðhalda þeirri hefð sem af­hend­ing for­seta­merk­is­ins hef­ur verið í skát­a­starf­inu. Í athöfninni fluttu tvö úr hópi forsetamerkishafa, Alma Sól Pétursdóttir og Viktor Nói Bergs stutta hugvekju þar sem þau stikluðu á stóru gegnum vegferð sína að forsetamerkinu. Hugvekjuna má finna hér að neðan.

Forsetamerkið er veitt rekkaskátum, 16-18 ára, sem hafa valið að vinna að merkinu samhliða starfi sínu. Í forsetamerkinu sameinast gildi skátahreyfingunnar um persónulegar framfarir einstaklingsins og þess að gera sitt besta samfélaginu til heilla. Vegferðin að forsetamerkinu er 2-3 ára verkefni sem hvetur skátanna til persónulegs vaxtar í gegnum 20 fjölbreytt verkefni.

Auk þess þurfa skátarnir að sækja 5 daga alþjóðlegt skátamót, ferðast 40 kílómetra á eigin afli, sækja helgarnámskeið í leiðtogaþjálfun og 12 klukkustunda skyndihjálparnámskeið. Að lokum velja skátarnir sér 2 langtímaverkefni sem krefst virkrar þátttöku þeirra yfir 3-12 mánaða tímabil, dæmi um þetta er að vera foringi yngri skáta, taka þátt í skipulagi stórs skátamóts, sitja í stjórn félags, ráði eða vinnuhóp, að taka að sér viðhald skátaheimilis eða skátaskála og margt fleira sem forsetismerkishafar hafa látið sér detta í hug. Hér má lesa nánar um forsetamerkið.

 

Forsetamerkishafar Viktor Nói Bergs og Alma Sól Pétursdóttir fóru með hugvekju. Mynd: Andrea Dagbjört

 

Hugvekja nýrra forsetamerkishafa
Alma Sól Pétursdóttir og Viktor Nói Bergs

Alma: Frú forseti, ágætu skátar og kæru aðstandendur.

Í dag rennur upp skemmtilegur og merkilegur dagur í skátalífi okkar þar sem við erum hér til að taka við viðurkenningu fyrir að hafa stundað þróttmikið skátastarf og leyst samvisku- samlegan lista af verkefnum. Venjulega er þessi athöfn haldin í Bessastaðakirkju en í dag fáum við að standa hérna í stofu forsetans. Sumir munu reyna telja ykkur trú um að þetta sé bara neyðarráðstöfun, en ég er viss um að forestanum þyki bara svo vænt um okkur að hún vilji hafa okkur í stofunni sinni.

Verkefni forsetaembættisins eru fjölbreytt og margvísleg, en ég held að við getum öll verið sammála um að það mikilvægasta sé að vera verndari Skátahreyfingarinnar.

Litla bláa bókin sem hefur fylgt okkur í vasanum alla þessa ferð, eins og bakpoki fyrir hugmyndir og minningar, er eflaust fremur krumpuð og sjúskuð eftir fjögurra ára ferð. Nema náttúrulega hjá þeim sem skrifuðu allt í bókina daginn fyrir skil. Þær bækur eru með mjög sléttar og fínar blaðsíður. Það verður gaman að geta flett í gegnum bókina og að geta munað eftir öllum spennandi (og skrítnu) hlutunum sem maður hefur gert í nafni skátanna.

Viktor: Þetta er tíminn þar sem við fáum að prófa sjálf. Leggja í ferðalög eins okkar liðs sem við skipuleggjum kannski með öðrum jafnöldrum. Það sem er pínu frábrugðið mínu ferli frá öðrum er að ég vann stóran part af mínu úti í Danmörku. Ferðalagið sem ég lærði mest af var þegar við héldum út í skóg og ætluðum að kveikja saklausan eld sem endaði heldur betur ekki svoleiðis. Eldurinn hætti bara ekki að stækka og hann var orðin það stór að ég hringdi í Halldór, gamla skátaforingjann minn, í algjöru paniki að spurja hvað í andskotanum ég ætti að gera næst.

Alma: Ef þú hefðir sagt mér fyrir fjórum árum að ég myndi fara í fimm daga ferð sem væri plönuð aftan á kexpakka daginn eftir að við skipulögðum hana, eða hjólað 50 kílometra hefði ég líklega- dáið úr hjartaáfalli. Skipulagða litla ég hefði aldrei trúað því að ég gæti gert nokkuð án fyrirvara.

Viktor: Það er í þessum ferðalögunum sem maður skipuleggur sjálfur og sérstaklega þegar eitthvað fer úrskeiðis sem maður lærir mest, hvernig fór ferðin og hvað hefði mátt fara betur, við lærum að axla ábyrgð og standa á eigin fótum. En þessi ferð er auðvitað æfing í því að stíga út fyrir þægindaramman.

Alma: Fyrir mörg okkar er Skátahreyfingin griðastaður í hversdeginum. Vettvangur vináttu, þar sem við vinnum saman að því að efla okkur sem einstaklingar með því að gera okkar besta, samfélaginu til heilla.

Viktor : Hinsvegar væri ekkert af þessu hægt ef við værum ekki með þennan frábæra foringja hóp sem alltaf er hægt að leita til og verð ég að fá að þakka Halldóri Valberg fyrir að gefa mér fullt af ógleymanlegum minningum, og auðvitað fyrir að hjálpa mér að sauma merkin á skyrtuna mína í gærkvöldi. Það er nefnilega ótrúleg vinna sem fer í foringja starf og nú þekkjum við það flest sjálf, það er ótrúlega gefandi að fá að kenna litlu skátunum okkar það sem við höfum lært á skáta árunum okkar. Og eins og rannsóknir hafa sýnt fram á eru sjálfboðaliðar að meðaltali hamingjusamari en aðrir.

Alma: Og elsku foreldrar, takk fyrir þolinmæði ykkar gagnvart skrítnum verkefnum og unglingastælum.

Viktor: Þetta ferli hefur verið ótrúlega skemmtilegt og ef ekki skemmtilegasti tími lífs míns, en það er magnað hvað þetta getur gleymst hratt og þess vegna er svo einstakt að eiga þessa bók og getað rifjað upp allt þetta ferli.

Alma: Einhver gæti spurt: Hvernig í ósköpunum gerum við heiminn betri með því að ferðast 40 kílómetra undir eigin afli, eða ganga á jökli en með því að gera slíka hluti lærum við að vinna saman, setja okkur markmið og fylgja þeim eftir. Og auðvitað verður þetta pínulítil keppni. Og eins og allar keppnir sem skipta einhverju máli er þetta keppni við okkur sjálf. Sem við keppum samt í með aðstoð annara. Til þess að gera samfélagið okkar betra þurfum við að byrja á því að vinna í okkur sjálfum. Svo að við getum tekist á við áskoranir saman, og vinna til góðs.

Viktor: Að segja fólki að þú sért skáti getur verið erfitt. Fólk hefur mjög skýra steríótýpu teiknaða í hausnum sem eiga líklega uppruna sinn úr amerískum bíómyndum. Ofurskátinn sem bindir hnúta, tálgar spítur og hjálpar gömlum konum yfir götur. Þetta er ekki endilega staðalímynd sem að margir skátar tengja við í dag, en er jú að vissu leyti hluti af því sem að við gerum í skátastarfi, nema við gerum oft svo miklu meira. Í skátastarfi kynnist maður frábæru fólki og eignast vini til eilífðar. Vináttan er ástæðan fyrir því að við höldum áfram að mæta á fundi og bíðum spennt vikum saman eftir næsta viðburði. Ég er handviss um að flestum þætti mjög gaman í skátunum eða allavega eftir að þú fattar þennan aula húmor. Það sem ég elska við skátana er að ég fæ að vera ég sjálfur, það er enginn hér til þess að dæma einn né neinn og allir eru bara eins og þeir eru.

Í skátunum hef ég þroskast mikið en á sama tíma fengið að leika mér eins og barn. Það er svo mikilvægt að hætta aldrei að leika sér því fyrst þá nær aldurinn þér og þú verður gamall lúinn og fúll. Höldum áfram að leika okkur, höldum áfram að vera vinir. Því saman getum við gert heiminn að betri stað.

 

Forsetamerkishafar úr 6 félögum

Eftirfarandi rekkaskátar úr 6 skátafélögum hlutu forsetamerkið á Bessastöðum 29. mars 2025 og bættust í hóp 1462 forsetamerkishafa frá upphafi.

Úr Árbúum:
Jón Björn Richardsson Yeo

Úr Garðbúum:
Brynjar Ingi Ágústsson
Daníel Eiríksson
Tinna María Antonsdóttir

Úr Hraunbúum:
Brynhildur Þorbjörg Þórhallsdóttir
Guðni Hannesson
Gunnsteinn Hjalti Jónsson
Kjartan Ingólfsson
Sara Elísabet Jónsdóttir

Úr Vífli:
Arnar Freyr Hallgrímsson
Jóhann Thomasson Viderö

Úr Svönum:
Birta Dís Gunnarsdóttir
Viktor Nói Bergs

Úr Ægisbúum:
Alma Sól Pétursdóttir
Hildur Þórey Sigurbjörnsdóttir
Höfni Gylfason ( Rs. Snúði)

 

Mynd: Andrea Dagbjört

 

 

 

Nýlegar færslur
February 2, 2026
Rúmlega þúsund skátar eldri en átján ára koma á alheimsmótskáta sem sjálfboðaliðar. Þau bera ábyrgð á daglegu lífi og almennum rekstri mótssvæðisins og framkvæmd dagskránnar yfir mótið. Aðalhlutverk sjálfboðaliðanna er því að sjá til þess að allt skipulag og framkvæmd mótsins gangi örugglega upp. Eru sjálfboðaliðarnir því lykillinn að árangursríku móti og án sjálfboðaliðanna er ekki hægt að halda alheimsmót. Við hverju máttu búast sem sjálboðaliði mótsins? Þau sem vilja skrá sig sem IST liða á alheimsmót þurfa að vera tilbúin til þess að sinna öllum þeim verkum sem þarf að sinna fyrir mót af þessari stærð. Sum hlutverk geta krafist langs vinnudags eða vinnu á nóttunni og einnig geta sum fengið hlutverk að aðstoða íslenska fararhópinn sérstaklega á mótinu. Að auki verða IST liðar að vera skráðir meðlimir Bandalags íslenskra skáta og verða hluti af íslenska fararhópnum á mótið. Sjálfboðaliðarnir gista á sér sjálfboðaliðasvæði með öðrum sjálfboðaliðum og fararteymum. Á þessu sérsvæði er einnig að finna ýmsir dagskrámöguleikar fyrir sjálfboðaliðanna ásamt eigin matartjaldi þar sem eldað er fyrir sjálfboðaliðanna morgunmat og kvöldmat en hádegismaturinn verður yfirleitt nestirpakki sem þau taka með á sitt vinnusvæði. Skilyrði fyrir sjálfboðaliða Vera orðin 18 ára þegar mótið hefst, 30. júlí 2027. Mæting á mótssvæðið fyrir sjálfboðaliðana er 27./28. júlí 2027 og brottför er 10. ágúst 2027. Geta séð um sig sjálf við fjölbreyttar og krefjandi aðstæður. Hafa getu til þess að vera þrjár vikur í tjaldútilegu við frumstæðar aðstæður og taka þátt í tjaldbúðalífi. Reynsla sjálfboðaliða Reynsla af allskonar aðstæðum, t.d. ólíku hitastigi, svefnvenjum, matarvenjum o.fl. Vera tilbúin til þess að vinna ólík störf og hafa opinn huga gagnvart því að prófa eitthvað nýtt. Hæfni og jákvætt viðmót gagnvart samvinnu með fjölbreyttum, ólíkum og alþjóðlegum hópi fólks. Kostur að hafa verið sjálfboðaliði á skátamóti eða í stjórn skátamóts, starfað í vinnuhópi BÍS, unnið í hóp við krefjandi verkefni eða viðburð. Fræðsla og þjálfun sjálfboðaliða Sjálfboðaliðar mótsins þurfa að fá viðeigandi þjálfun fyrir sín hlutverk og verkefni sem mótið sjálft sér um. Einnig eru ákveðin námskeið sem öll yfir átján ára og koma á einhvern hátt að mótinu þurfa að sækja og geta sýnt fram á vottun eða viðurkenningu um að hafa staðist þau námskeið, eins og t.d. Safe from Harm. Sumar fræðslur og námskeið munu sjálfboðaliðarnir geta nýtt sér áfram eftir Alheimsmótið í eigin lifi og starfsframa. Mótið vonar að sjálfboðaliðarnir nýti sér þá þjálfun og fræðslu sem er í boði til þess að styrkja eigin kunnáttu og getu. Hér er gróf tímalína fyrir sjálfboðaliðana til að miða við fyrir mótið. Mars 2026 – Verkefnalisti fyrir IST gefinn út Maí 2026 – Opnað fyrir almenna fjar-fræðslu fyrir sjálfboðaliða Maí 2026 – Um miðjan maí geta skráðir sjálfboðaliðar byrjað ferlið við að velja sér verkefni Febrúar 2027 – Lokað fyrir umsóknir í að velja verkefni Apríl 2027 – Opinberað hvaða hlutverk sjálfboðaliðarnir fengu. Fjarþjálfun hefst fyrir hlutverkin frá apríl til júní Júlí 2027 – Þjálfun á staðnum þegar sjálfboðaliðarnir mæta á staðinn Skemmtileg og þroskandi upplifun sjálfboðaliða Þrátt fyrir að sjálfboðaliðarnir eru að koma á mótið til þess að gefa frá sér vinnu þá á þessi reynsla líka að vera skemmtileg! Mótið vill tryggja að sjálfboðaliðarnir fái líka tækifæri til að njóta sín og hafa gaman á meðan þau stuðla að velgengni mótsins. IST- upplifunin er hönnuð til að efla, styðja og fagna hverjum sjálfboðaliða og tryggja að tíminn á Jamboree snúist ekki einungis um að sinna skyldum, heldur einnig um að vaxa, læra og skapa minningar. Til að tryggja jákvæða upplifun sjálfboðaliðanna mun mótið leggja áherslu á eftirfarandi þætti: Virk þátttaka Hver sjálfboðaliði fær tækifæri til að velja hlutverk sem fellur að sínu áhugasviði og hæfni. Til að tryggja að öll séu vel undirbúin fyrir hlutverkið verður bæði rafræn fræðsla fyrir mótið og þjálfun þegar komið er á staðinn. Einnig mun mótið senda frá sér gagnleg ráð, mikilvægar upplýsingar og hlýjar móttökur fyrir hvert hlutverk svo öll séu örugg og tilbúin fyrir sín verkefni þegar kemur að mótinu. Stuðningur Á meðan að mótinu stendur verður sífellt boðið upp á tækifæri til náms í gegnum fjölbreyttar fræðslur, vinnustofur og smiðjur. Sem getur nýst sjálfboðaliðunum langt umfram mótið sjálft. Mótið mun vera með sérstakt endurmats kerfi sem gerir sjálfboðaliðunum kleift að deila hugmyndum sínum, áskorunum og koma ráð eða úrbætur til að tryggja að raddir sjálfboðaliðanna fái að heyrast. Viðurkenning Sérstök sjálfboðaliða dagskrá verður til staðar svo sjálfboðaliðar geta skapað sína eigin persónulegu leið í gegnum Jamboree. Sú leið mótast af áhuga þeirra, áskorunum og þekkingu og gerir IST kleift að velja og skapa hluta af sinni eigin upplifun. Fá IST-liðar tækifæri til að uppgötva skemmtilegar, ævintýralegar og gagnvirkar athafnir sem auðga Jamboree-upplifunina, hvort sem þetta er í fyrsta skipti eða í tíunda sinn sem þeir taka þátt sem IST. Hægt er að vinna tvö sjálfboðaliðamerki annars vegar the IST Experience Award sem viðurkennir vinnu, þjálfun og framlag sjálfboðaliða á einstakan hátt. Svo hins vegar The Thank You Programme sem veitir hverjum sjálfboðaliða stafrænt viðurkenningarskírteini, og þeir sem ganga lengra en ætlast er til fá aukið skírteini sem undirstrikar framúrskarandi þjónustu þeirra. Þátttökugjöld IST 535.000,- kr ISK Innifalið í verði: Þátttökugjöld til mótsins - 201.600,- Eftirmótsupplifun í Kraká - 110.500,- Einkenni - 32.000,- Annar kostnaður - 190.900,- Sameiginlegur búnaður og flutningur búnaðar til og frá móti t.d. tjöld fyrir allan fararhópinn, sem hefur ekki verið síðustu mót Fararstjórn og undirbúningsferðir fararstjóra til Póllands Skrifstofu- og ófyrirséður kostnaður
February 2, 2026
Opið er fyrir umsóknir þátttakanda á alheimsmóti skáta í Póllandi 2027. Hvað felst í því að vera þátttakandi á Alheimsmóti ? Þátttakendur á alheimsmóti verða vera á aldrinum 14 – 17 ára þegar mótið byrjar 30. júlí 2027 (fædd á bilinu 30. júlí 2009 – 30. júlí 2013). Níu skátum er raðað saman í einn skátaflokk með einum foringja og fjórir flokkar saman mynda eina sveit. Íslenski fararhópurinn mun fara út með 5 sveitir og því einungis 180 pláss fyrir íslenska þátttakendur. Fararhópurinn mun hittast fyrir ferðina á undirbúningsfundum og í sveitarútilegum þar sem hópnum er hristað saman og einnig verður farið yfir ferðalagið og dagskrá mótsins til að undirbúa þátttakendurna sem best. Hér eru drög af ferðafyrirkomulagi hópsins með fyrirvara á breytingum þegar nær dregur ferðinni. 27. júlí 2027 - IST flýgur út 29. júlí 2027 - Aðalhópurinn flýgur út 30. júlí 2027 - Mótssetning 8. ágúst 2027 - Mótsslit 9.-13. 2027 - Mótsslit Hvað kostar ? Verðið fyrir þátttakanda er 572.000 kr. Athugið að þetta er verð án flugs. Innifalið í verði: Þátttökugjöld til mótsins - 224.000,- Eftirmótsupplifun í Kraká - 110.500,- Einkenni - 32.000,- Annar kostnaður - 205.500,- Sameiginlegur búnaður og flutningur búnaðar til og frá móti t.d. tjöld fyrir allan fararhópinn, sem hefur ekki verið síðustu mót Sveitarstarf fyrir mót Fararstjórn og undirbúningsferðir fararstjórnar til Póllands Skrifstofu- og ófyrirséður kostnaður Þau sem vilja taka þátt eru beðin um að lesa vel skilyðrin hér að neðan og fylla síðan út umsóknareyðublaðið. Umsóknarfresturinn er til og með 1. apríl 2026 Ef það eru einhverjar spurningar um hlutverkið þá hvetjum við ykkur til að hafa samband við fararstjórana á netfangið jambo2027@skatarnir.is. Skilyrði fyrir þátttakendur Vera orðin 14 ára og ekki orðin 18 ára þegar mótið hefst, 30. júlí 2027 Hafa farið á a.m.k. fjögurra nátta skátaviðburð og gist í tjaldi allan tímann Hafa unnið sér inn færnimerkin: Skyndihjálp Hnífur Útieldun Vegna víðáttumikils mótsvæðis þarf þátttakandi að vera í góðu líkamlegu formi og geta fengið a.m.k. 10 kílómetra á dag (nema ef um sérstök frávik er að ræða) Meðmæli frá sveitarforingja og einum úr félagaþrennunni þar sem hún er starfandi í félaginu, annars félagsforingja Góð heilsa þar sem að á mótinu er mikil útivera og dagskrá sem krefst mikillar hreyfingar í +25°C hita og því mikilvægt að þátttakendur séu líkamlega hraustir Þekki skátalögin og geti haft þau að leiðarljósi í allri vegferðinni í kringum mótið og í samskiptum við aðra. Hafa kynnt sér siðareglur Æskulýðsvettvangsins Hafa kynnt sér samskipta – og siðareglur þátttakanda mótsins sem allir þátttakendur þurfa að lesa yfir og samþykkja áður en þau fara á mótið Hafa kynnt sér 2. grein reglugerðar Bandalags íslenskra skáta um utanferðir skáta . Taka þátt í undirbúningsfundum og/eða útilegum sveitarinnar og fararhópsins til að tryggja að þátttakandi sé vel upplýstur og undirbúinn fyrir ferðina t.d.: Hittingur fararhópsins á Landsmóti skáta á Hömrum 2026 Sveitarútilegur Undirbúningsfundir sveitarinnar Geta borið allan farangurinn sinn í einum bakpoka (18-20 kg) með minni dagspoka í u.þ.b. 30 mínútur (möguleg ganga frá rútunni að tjaldsvæðinu) Hafa andlega burði til að búa þétt við frumstæðar aðstæður í fjölbreyttri mannflóru og miklu áreiti í þrjár vikur fjarri foreldrum/forráðafólki Hafa jákvætt viðhorf gagnvart nýjum reynslum, ólíkum menningarheimum og að kynna íslenskt skátastarf á alþjóðlegum vettvangi
January 29, 2026
Stjórn Bís leitar nú að nýjum alþjóðafulltrúa WOSM til tveggja ára
January 26, 2026
  Alþjóðaráð leitar að bæði þátttakendum og foringjum til að taka þátt í Nordic Adventure Race á vesturströnd Noregs,  10-16. […]
January 20, 2026
Houens Odde er stærsta skátamiðstöð í Norður-Evrópu, staðsett í Danmörku. Houens Odde er skagi staðsettur í hjarta Danmerkur, umkringdur vatni. Á skaganum eru 15 tjaldsvæði, sum inni í skógi en önnur á opnum svæðum. Hægt er að skipuleggja sína eigin ferð með skátasveitinni sinni, og skipuleggja dagskrá innan- og utandyra. En einnig er hægt að taka þátt í skipulagðri dagskrá miðstöðvarinnar. Danskir sjálfboðaliðar kallast „Houmen“ og sjá um að skipuleggja dagskrá og fleira fyrir skáta og skátaforingja bæði frá Danmörku og allstaðar að úr heiminum. Hægt er að gerast sjálfboðaliði frá 2 – 12 mánuðum í senn ef þú ert á aldrinum 18 – 30 ára. Einnig er hægt að gerast sjálfboðaliði í styttri tíma yfir sumarið. Til að fá nánari upplýsingar er hægt að skoða þessa síðu hér.

Share this article